Bij gebundelde verkoop, namelijk hypothecair krediet en bepaalde verzekeringen door middel van een voorwaardelijke rentekorting, daarover werd al veel inkt gevloeid. FVF blijft zich inzetten voor de keuzevrijheid voor de consument op vlak van de verzekeringen, waarbij de verzekeringsmakelaar zijn rol ten volle kan spelen.
Dankzij de jarenlange inspanningen van FVF werd er eind oktober 2023 geschiedenis geschreven in het dossier ‘gebundelde verkoop’. Een eerste mijlpaal richting meer keuzevrijheid voor de consument en een goed werkende vrije markt in het kader van de aangehechte verzekeringen.
Om tot een vernieuwd wettelijk kader te komen had FVF tal van acties ondernomen:
- Hoorzitting binnen het Parlement (met deelname van FVF)
- Regelmatig overleg met bevoegde kabinetten en tal van volksvertegenwoordigers.
- Regelmatig overleg met de FSMA en de FOD Economie. FVF heeft eerder aan de FOD Economie en de FSMA een uitgebreid dossier bezorgd met allerhande casussen bezorgd door de leden, om de problematiek extra te staven.
- Regelmatig overleg met consumentenorganisaties, Feprabel en Becobra die eenzelfde standpunt innemen als FVF.
Lees hieronder de nieuwe regels en aanvullende interpretaties alsook standpunten sinds 1 juni 2024.
Wat is er veranderd?
- De voorwaardelijke rentekorting is voortaan enkel toegestaan voor brand-, schuldsaldo- en borgtochtverzekeringen. Andere producten (auto, IPT, rechtsbijstand, pensioensparen…) mogen niet meer gekoppeld worden.
- De korting moet per voorwaarde afzonderlijk worden aangeboden en vastgelegd in de kredietovereenkomst.
-
De gebundelde verzekeringen mogen enkel nog maar gelinkt worden aan de verzekeringsmaatschappij en niet meer aan de verzekeringstussenpersoon.
-
De consument kan gebundelde verzekeringen zonder verlies van rentekorting opzeggen:
- Na 1/3 van de looptijd van het woonkrediet.
- Vóór 1/3 van de looptijd van het woonkrediet:
- bij tariefverhoging (geen ABEX-indexering), of,
- bij een opzegging na een schadegeval (*).
(*) Interpretatie opzeg na schadegeval
FVF heeft bevestiging gekregen van de FOD Economie (bevoegd voor de interpretatie van Wetboek Economisch Recht, boek VII) dat de uitzondering, opzegging na schadegeval binnen 1/3 van de looptijd van het hypothecair krediet, geldt in beide richtingen, namelijk:
- De consument die de brandverzekering opzegt na een schadegeval;
- De verzekeringsmaatschappij die de brandverzekering opzegt na een schadegeval.
De rentekorting op het hypothecair krediet dient in beide gevallen behouden te blijven.
Toepassing
-
Nieuwe regels gelden voor woonkredieten afgesloten vanaf 1 juni 2024. Retroactiviteit op bestaande kredieten is niet doorgevoerd, mede op advies van de Nationale Bank.
Praktisch
- De termijn van 1/3 loopt vanaf de ondertekening van de kredietovereenkomst. Volgende verduidelijking werd nog aangebracht bij de besprekingen binnen het Parlement:
“Wanneer begint de 1/3 van de looptijd (duur) van het woonkrediet te tellen?”
Die duur vertrekt vanaf het sluiten van de kredietovereenkomst, met name op datum van de ondertekening ervan. Het gaat dus niet om terugbetalingstermijn die slechts begint te lopen vanaf de volledige opname van het kredietbedrag. Met andere woorden wordt verduidelijkt dat het de oorspronkelijk overeengekomen duur vanaf de ondertekening van de kredietovereenkomst betreft, zodat het duidelijk is dat de datum op het eerste derde van de duur van de kredietovereenkomst niet moet worden herzien na een eventuele wijziging van de duur ingevolge de contractuele en wettelijke bepalingen, zoals in het geval van een veranderlijke debetrentevoet, of ingevolge een gedeeltelijk vervroegde terugbetaling, of wanneer het contract de consument de keuze laat om de duur in te korten of te verlengen met bijvoorbeeld vijf jaar (bijvoorbeeld “accordeoncontracten”).
FVF-standpunt
Het politiek memorandum van FVF bevat opnieuw een sectie rond de gebundelde verkoop, en meer specifiek over de regel van 1/3 van de totale looptijd van het woonkrediet om de gebundelde verzekeringen op te zeggen, zonder een verlies van rentekorting.
FVF wijst op het gevolg van deze regel: namelijk des te langer de looptijd van het woonkrediet, des te langer het duurt vooraleer de consument dit recht zal hebben.
Zoals eerder gezegd vindt FVF het goed dat er een scharniermoment werd voorzien, maar vreest dat deze “regel” in het nadeel speelt van de financieel zwakke consument (o.a. jongeren). Immers, juist deze consumenten zijn vaak genoodzaakt om een woonkrediet met een heel lange looptijd te nemen om hun aflossingen binnen hun financiële situatie haalbaar te houden. M.a.w. de financieel sterke consument zal vanuit de praktijk voor de gebundelde verzekeringen eerder van dienstverlener kunnen veranderen dan de financieel zwakke consument. Dit zorgt voor een ongelijkheid qua consumentenbescherming.
FVF pleit daarom om ‘na het eerste derde van de totale resterende looptijd van zijn kredietovereenkomst’ te veranderen naar een ‘vaste’ periode (bv. 1 jaar). Op deze manier wordt de ongelijkheid weggewerkt en genieten alle consumenten van dezelfde bescherming.
Bovendien heeft de regering initiatieven genomen om de opzegmodaliteiten (waaronder opzegtermijnen) voor verzekeringsproducten flexibeler te maken voor de consument, teneinde de mobiliteit in de verzekeringsmarkt te verhogen. Dit maakt het contrast met de gebundelde verkoop enkel maar groter aangezien de mobiliteit voor bv. de gebundelde brandverzekering erg beknot blijft.
Dankzij de lobby van FVF, in samenwerking met haar zusterorganisatie Feprabel, werd de materie van gebundelde verkoop opgenomen in het regeerakkoord, met name:
“In overeenstemming met de aanbevelingen van het Prijzenobservatorium om de concurrentie in de verzekeringssector te bevorderen en de bescherming van de consument te verhogen, evalueren we de wet houdende diverse bepalingen inzake economie (1) met betrekking tot de gebundelde verkoop van hypothecaire kredieten met verzekeringen en onderzoeken de impact hiervan op de mobiliteit van de consument en de concurrentie in de sector.”
De evaluatie die de Federale regering zal inplannen, is voor FVF een belangrijke hefboom om dit belangrijk dossier verder op de regeringstafel te behandelen.
FVF is verheugd dat haar inspanningen in dit dossier verdere vruchten afwerpt, en zal de materie nauwgezet blijven opvolgen in het belang van haar leden.